İklimlendirme Nedir ve Ne İşe Yarar?

İklimlendirme, diğer bir değişle klimatizasyon, artık hepimizin aşina olduğu bir terim. Peki, iklimlendirme nedir, çeşitleri nelerdir, hangi araçlarla, nasıl sağlanır ve ne işe yarar? Buyurun, yakından bakalım. 

İklimlendirme; sağlık, konfor ya da başka ihtiyaçların karşılanması amacıyla atmosferik şartların iç mekânlarda iklimlendirme cihazları ile sağlanması işlemleridir. Havanın ısıtılması, soğutulması, tazelenmesi, nem ve sıcaklığın uygun değerde tutulması işlemleri, iklimlendirme olarak tanımlanır. 

İklimlendirme için ısının makineler kullanılarak taşınması görece modern bir icat olmasına rağmen binaların soğutulması aslında oldukça eskiye dayanır. 

Peki, eskiden insanlar iklimlendirmeyi hayatlarına nasıl uyguluyorlardı? İşte birkaç örnek;

İlk çağlarda gıdaların bozulmaması için yiyeceklerin mağaraların ya da toprağın altına saklanması iklimlendirmenin ilk örneklerinden.

Bir diğer örnek de Antik Romalıların evlerini soğutmak için su kemerlerinden gelen suları evlerinin duvarlarında dolaştırmalarıdır. Tabii suyun bu şekilde kullanımı oldukça pahalı olduğundan halkın tamamı değil yalnızca zengin olanları bu lüksü karşılayabiliyordu.

Orta Çağ’da ise İran’da yine sıcak mevsimlerde Antik Roma’da kurulan sistemler gibi binaları soğutmanın bir yolu bulunmuştu. Önce sarnıçlar yağmur sularını topluyor ve sonra rüzgâr kuleleri pervaneleri ile hava akışını binanın altına yönlendiriyordu.

Sarnıç denen bu geniş havuzlara gelen hava akışı da rüzgâr soğutma kulesine ilerliyor ve sarnıçtaki su buharlaşarak bina içindeki havayı soğutuyordu.

Bugünse birçok teknolojik yöntemle binalarda iklimlendirmeyi sağlayabiliyoruz. İklimlendirme sistemleri ise havalandırma çeşitlerine göre değişkenlik gösteriyor. Havalandırma çeşitlerine göre iki farklı iklimlendirme sistemi bulunuyor, bunlar; tam ve kısmi iklimlendirme.

Kısmi iklimlendirme nedir?

Ortam için öngörülen koşullarda sıcaklık kontrolünün hem yaz hem de kış döneminde yapıldığı sistemlerdir. Kısmi iklimlendirmede ortama taze hava beslemesi yapılmaz, bu teknikte sulu ve soğutucu gazlı olmak üzere iki tür sistem bulunur. 

Sulu sistemlerde fancoil cihazlardaki bataryalar yoluyla kısmi iklimlendirme yapılır. Fancoil cihazların kullanım alanlarına göre PYF, PDF, PYTF ve PKTF serileri bulunur. Bu cihazlar gizli tavanlı, döşeme tipli ya da dört yöne üflemeli kaset tipi olabilirler.

Soğutucu gazlı sistemlerde ise mahal içindeki iç ünite bataryasına gelen soğutucu, akışkan soğutma ve ısıtmayı sağlar. Soğutucu gazlı sistemlerde kullanılan klima santralleri soğutma-ısıtma gibi işlemlerde, havalandırmada, nem alma ve nemlendirmede ve hava kalitesi yükseltmede kullanılır.

Bu sistem ısı geri kazanımı sağlamak için sağlığa uygun, konforlu ve endüstriyel alanlara hitap etme amacı ile üretilir.

Soğutucu gazlı sistemler içinde halihazırda klima santralleri bulunur ve bu sistemler genel olarak klima şeklinde adlandırılır. Bunlar, klima santralleri ve hijyenik klima santrallerinden oluşur. 

Hijyenik klima santrallerinin özelliği ameliyathane, yoğun bakım odası ve karantina odalarının hijyenik olarak iklimlendirilmesi ve havalandırılmasında kullanılmasıdır. Hijyenik klima santralleri, ameliyat odasının hava basıncının negatif ve pozitif olarak ayarlanabilmesini sağlar. Yapılacak ameliyatın özelliğine göre ortamdaki hava basıncının, pozitif veya negatif olarak ayarlanmasında kullanılır. 

Roof-toplar ise endüstriyel amaçla kullanılırlar. Soğutma yapılması gereken tüm teçhizat ve ekipmanların soğutulmasında roof-top kullanılır. Roof top klima cihazları özellikle mükemmel ses ve ısı izolasyonu için doğru seçenek olarak karşımıza çıkıyor. Hava ve su soğutmalı versiyonları ile de karşılaşabilirsiniz.

Tam İklimlendirme nedir?

Ortam için öngörülen hava kalitesi ve sıcaklık kontrolünün sağlandığı sistemlerdir. 

Tam iklimlendirmede klima santrali, fan coil ya da ısı geri kazanım cihazı kullanılır. Bu iklimlendirme sistemi; hava ve sulu, hava ve soğutucu gazlı ve son olarak da tamamen havalı üç gruptan oluşur. 

Hava ve sulu tam iklimlendirme sisteminde ısıtma ve soğutma işlemleri fan coil ve ısı geri kazanım cihazları (IGK) ile yapılır. 

Pek, nedir bu ısı geri kazanım cihazları? Isı geri kazanım cihazları, elektrikli ısıtıcı, DX ya da sulu batarya ilave edilebilen, selülozik, rotatif eşanjörlü ve Alüminyum plakalı, ısı pompalı modelleri bulunan, dinamik akuple plug veya çift ya da tek emişli radyal fanlar kullanılan cihazlardır.

Isı geri kazanım cihazlarında radyal jet fanlı, radyal prop-r serisi ya da radyal kanatlı plug fanların kullanıldığı salyangoz tipi fanlar kullanılabilir. 

Hava ve soğutucu gazlı tam iklimlendirme sistemlerinde ise klima yani Değişken Soğutucu Akışkan Debisi (VRF) ve ısı geri kazanım cihazları kullanılır. Bu, birden fazla iç ve bir dış ünitenin kontrol edildiği klima sistemidir. 

Havalı sulu ve havalı gazlı tam iklimlendirme sistemlerinde genellikle ortamın taze hava ihtiyacı karşılanır. Bu ihtiyaç, ısı geri kazanım cihazı ya da ısı geri kazanım üniteli havalandırma santralleri ile sağlanır. Su veya gazlı havalı sistemlerde ise konfor açısından taze havanın iç üniteye bağlanmasının tercih edilmesi büyük önem taşır.

Tamamen havalı tam iklimlendirme sistemlerinde ise ısıtma ve soğutma işlemleri klima santralleri ile yapılır. Isıtma ve soğutma işlemleri ise bataryalarla sağlanır.

Dikkatinizi çekebilecek diğer başlıklar;

KAUÇUK LEVHA VE KAUÇUK BORU İÇİN ONEFLEX ÜRÜNLERİ

HASTANELERDE HAVALANDIRMA SİSTEMİ NEDEN ÖNEMLİ?